Đề: Có ý kiến cho rằng: Nam Cao hay viết về những cái chết. Nhưng đó là những cái chết đòi được sống. Anh /chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Bằng hiểu biết về truyện Chí Phèo, hãy minh họa nhận định trên

Dàn ý

1. Giải thích

– Nam Cao hay biết về những cái chết: đúng.

+ Cuộc đời của mỗi con người có sự sống, có cái chết. Nhân vật là linh hồn của tác phẩm tự sự. Nhưng không phải là cái chết với những cái chết mang ý nghĩa xã hội sâu sắc.

+ Nguyên nhân: Xã hội Nam Cao sống là xã hội rất bạo tàn, bạo hành địa chủ ở nông thôn ra sức bóc lột dân lành, đẩy họ vào đường không lối thoát. Cuối cùng, do hoàn cảnh xô đẩy, vì khổ quá, uất ức quá đành lấy cái chết làm hướng giải thoát duy nhất cho tình cảnh khốn của chính mình.

– Những cái chết đòi được sống: phản ánh số phận tủi cực, khốn cù của những con người nhỏ bé, Nam Cao lên án xã hội bất công, bạo tàn cảnh báo quyền sống của con người đang bị chà đạp. Đây là hình thức kêu cứu, đòi quyền được sống, quyền được làm người. Với Nam Cao, những cái chết đó là phương thức cảnh báo xã hội. Nhà văn đã đứng trên lân trường con người để phản ánh vấn đề bức xúc của cuộc sống.

2. Chứng minh

– Vì sao Chí Phèo chết?

+ Chí Phèo vốn là con người có bản chất lương thiện nhưng bị xã hội nhào nặn biến đổi, Chí trở thành một kẻ lưu manh, một con quỷ dữ gây bao tai họa cho dân làng.

+ Đang sống trong tăm tối, u mê, thị Nở xuất hiện thắp lên ngọn lửa nhân tính trong Chí. Nhưng Chí Phèo không được chấp nhận quyền làm người. Thấu hiểu bi kịch của đời mình, Chí Phèo đã tìm đến cái chết để tự giải thoát.

– Cái chết của Chí Phèo có ý nghĩa gì?

+ Cái chết của Chí Phèo tuy có phần manh động, liều lĩnh, tự phát nhưng đó không phải là hành động của một kẻ lưu manh.

+ Cái chết của Chí Phèo đáng thương nhưng cũng là tiếng nói tố cáo xã hội thực dân nửa phong kiến, là tiếng nói đòi quyền sống, do quyền làm người

+ Góp phần thể hiện nhân quan hiện thực nhạy bén của Nam Cao: mối xung đột không thể điều hoà giữa giai cấp bị trị và giai cấp thống trị ở nông thôn Việt Nam trước Cách mạng. Mâu thuẫn đó chỉ có thể được giải quyết bằng bạo lực. .

Sinh, lão, bệnh, tử

Tự cổ thường nhiên

(Sinh, già, bệnh, chết

Tự xưa là lẽ thường)

(Thị tịch kệ – Ni sư Diệu Nhân)

Đó là quan niệm của nhà Phật. Nhưng không phải kiếp người nào trong cuộc đời này cũng tuân theo quy luật hằng thường đó. Có những con người sinh ra đã bị tước mất quyền sống, quyền làm người. Có những con người không bệnh mà cũng phải chết, vì đau đớn, tuyệt vọng, vì chết cũng có khi là cách để họ được sống. Đọc những trang truyện của nhà văn hiện thực Nam Cao, người ta được chứng kiến rất nhiều cái chết. Nam Cao hay viết về những cái chết, nhưng đó là những cái chết đòi được sống. Cuộc đời con người ai sinh ra cũng được sống và phải chết. Lúc sống, không mấy người không mong muốn được sống có ý nghĩa. Trong các tác phẩm của mình, Nam Cao viết rất nhiều về những cái chết. Đó là cái chết của lão Hạc, của Lang Rận, của anh đi Chuột, của bà cái Tí, của Chí Phèo…Những cái chết này thể hiện cuộc sống tối tăm của con người, thể hiện sự bất lực của người nông dân trước cuộc sống. Họ chết khi không thể sống được nữa, khi bủa vây quanh đời họ là những đêm đen triền miên. Họ chết bởi cái đói quay quắt, bởi cái nghèo kiết xác, và đặc biệt, họ chết để khẳng định nhân cách trong chính con người mình.

Xã hội thực dân nửa phong kiến bạo tàn với những bà Kiến, lí Cường, đội Tảo, Tư Đạm, Bát Tùng… hung ác, gian xảo đã cướp đi của người nông dân cái ăn, cái mặc, cướp đi ở họ nhân hình, cướp đi cả linh hồn lương thiện của một CON NGƯỜI. Họ chẳng còn gì cả. Họ chỉ biết “sống mòn” để rồi tự nhận ra: cái chết là lối giải thoát duy nhất. .

Những cái chết kết thúc cuộc đời các nhân vật trong các sáng tác của Nam Cao không chỉ phủ định sự sống con người mà nó còn luôn âm vang lên tiếng kêu thảm thiết đòi được sống cho ra sống. Những cái chết nhuốm màu bị thương, phản ánh cái nhìn bi quan của nhà văn nhưng nó là bản án đanh thép tố cáo xã hội bất công, là tiếng chuông cảnh tỉnh xã hội Việt Nam trong đêm trước cuộc Cách mạng. Những cái chết đó thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn và mang ý nghĩa nhân văn cao cả.

Nam Cao viết về những cái chết, cái chết nào cũng đau đớn, thảm thương, cũng ám ảnh lòng người. Người ta còn nhớ mãi sự ra đi vật vã, đau đớn của lão Hạc cũng như sẽ còn nhớ mãi tiếng kêu tuyệt vọng của Chí Phèo: Ai cho tao lương thiện? Làm thế nào cho mất được những vết mảnh chai trên mặt này? Tao không thể là người lương thiện nữa. Biết khi Chỉ còn một cách biết không? Chỉ còn một cách…là cái này! Biết không Và có ai ngờ rằng, cái cách để Chí Phèo đòi lại được lương thiện là cái chết. Cứ ngỡ đó là một nghịch lí nhưng nếu nhìn lại cuộc đời tăm tối của Chí ta sẽ thấy cái chết là kết quả tất yếu phải có để khẳng định bản chất lượng thiện trong hắn.

Chí được sinh ra trong cái lò gạch bỏ không. Cuộc sống nghèo khổ, bất hạnh đã gắn với hắn như một định mệnh kể từ khi hắn chào đời. Chỉ là đứa con hoang, là đứa trẻ vô thừa nhận, sống hai mươi năm đầu cuộc đời với thân phận tôi đòi, con ở. Hắn vất vưởng khắp mọi nơi, mọi chốn nhưng hắn lương thiện, hiền lành, chăm chỉ.

Hai mươi tuổi, Chí bước vào đời – cuộc đời thực sự với những giông tố không ngừng tắt. Hắn làm canh điền cho nhà bá Kiến, bị bà ba vợ bá Kiến lợi dụng, ghẹo nạt. Rồi đời hắn rẽ ngoặt cũng từ năm hắn hai mươi tuổi, Lão bà ghen với Chí, đã tống hắn vào tù. Từ một anh canh điền hiền lành, hiền như đất, bóp chân cho bà ba còn run run, Chỉ hết hạn tù trở về làng với hình hài dị dạng, gớm ghiếc. Nhà tù thực dân với những cuộc đâm chém rượu chè đã khắc hằn lên mặt Chí những vết sẹo hằn dọc, lằn ngang chằng chịt. Cái mặt thì cơng cơng, cái răng cạo trắng hơn, hai mắt gườm gườm trông gớm chết, trên ngực hắn chạm trổ những hình rồng phượng kì quái. Chẳng ai nhận ra Chí cả. Quanh người hắn giờ đây không phải là mùi bùn đất, mồ hôi của những người nông dân chất phác nữa, người ta chỉ thấy ở hắn một mùi rượu nồng nặc, kinh tởm. Cái giọng nói của hắn cũng méo mó, biến chất. Hắn nói giọng lè bè của những thằng say khướt, hắn phát ngôn ra cái giọng uống máu người không tanh. Chỉ lưu manh, hung dữ từ ngoại hình, bộ dạng trở đi. Đời hắn cũng bắt đầu những ngày “phèo” nhợt, những ngày lưu manh từ đấy.

Loading...

Chí Phèo ra từ hôm trước, hôm sau tìm đến nhà bá Kiến để trả thù. Nhưng bao hận thù, căm hờn của Chí đành ngủ yên trước lời lẽ ngon ngọt của bá Kiến. Chí Phèo trở thành tay sai của bá Kiến, giúp hắn gây chiến với đội Tảo, với những phe cánh khác của làng Vũ Đại. Chí đốt nhà, bắt vật, giết người, rạch mặt ăn vạ…, gây bao oan ức cho những người dân lành: Có lẽ hắn cũng không biết rằng hắn là con quỷ dữ của làng Vũ Đại, để tác quái cho bao nhiêu dân làng. Hắn biết đâu hắn đã phá biết bao nhiêu cơ nghiệp, đập nát bao nhiêu cảnh yên vui, đạp đổ bao nhiêu hạnh phúc, làm chảy máu và nước mắt của bao nhiêu người lương thiện. Đời hắn đã khổ lắm, cùng cực lắm nhưng hắn đâu có biết, để rồi càng ngày tội ác của hắn càng thêm chất chồng. Chí Phèo say triền miên để mà cứ gây họa cho dân làng triền miên. Bao nhiêu, bao nhiêu tội ác của hắn đã không thể đếm được rồi. Đời hắn chẳng biết bao nhiêu tuổi mà sao hắn đày đoạ dân làng nhiều đến thế? Và có lẽ nếu Nam Cao không để cho thị Nở – người dân trong cổ tích bước ra làm bạn với Chí Phèo thì hắn sẽ chẳng bao giờ thức tỉnh, Thị Nở gặp Chí Phèo rất tình cờ. Một người đần với một thằng lưu manh gặp nhau cứ ngỡ sẽ xảy ra vụ cướp gì đây nhưng có ai có gì đâu mà cướp. Thị Nở với tình cảm chân thành, hồn nhiên đã đánh thức phần người lương thiện trong Chí Phèo. Bát cháo hành bé còn của thị đã giải khát, giải thoát cho Chí, giúp hắn tỉnh rượu, tỉnh người. Hơi cháo hành lấn át cả hơi rượu, khiến Chí phải sợ rượu. Cháo hành hay tình thường mà lần đầu tiên Chí được cho bởi một người, lại là người đàn bà, đã khiến hắn thức tỉnh. Lần đầu tiên từ khi ra tù trở về, Chí thấy cuộc đời xung quanh bình yên quá, vui vẻ quá. Lần đầu tiên Chí buồn, lần đầu tiên thí được người ta cho chứ không phải bố thí, lần đầu tiên mắt Chí ươn ướt. Những giọt nước mắt hoen trên mắt Chí như nguồn nước hiếm hoi người ta tìm thấy giữa sa mạc. Những giọt nước mắt ấy đã chứng tỏ sự thức tỉnh trong Chí.

Năm ngày ngắn ngủi được sống trong tình thương yêu của thị Nở, năm ngày chỉ được sống lương thiện đã vội vàng kết thúc khi Chí nhận ra thái độ cự tuyệt của những người sống quanh hắn. Hắn thèm lương thiện, khao khát được sống lương thiện. Nhưng khi hắn lần mò trở về cổng ngõ của cuộc sống bình thường, của dân làng Vũ Đại thì cánh cửa ấy đã đóng chặt kín. Bà cô thị Nở cùng đứa cháu không chồng đã quay lưng lại với Chí Phèo. Hai kẻ không chồng nhân danh cộng đồng đã nói lên tiếng nói cự tuyệt, phủ nhận quyền làm người của Chí, Đến một người xấu xí, đần độn như thị Nở, đến hai người đàn bà phải sống cách li làng xóm vì nhà vốn có mả hủi cũng còn từ chối Chí, huống gì những người dân khác ở làng. Thường ngày, Chí gieo bao đau thương, tai ương, khổ sở cho đời họ, liệu rằng họ có thể tin vào sự hoàn lương của hắn. Chí Phèo có nên tỉnh rượu không? Hắn lại uống rượu, lại chửi, lại định đập đầu ăn vạ. Nhưng càng uống hắn càng tỉnh ra. Mùi cháo hành hương vị của lòng yêu, hương thơm nồng đầu tiên Chi được hưởng cứ quẩn quanh mãi bên hắn. Hắn xách dao đi tìm kẻ thù của cuộc đời mình. Nam Cao đã rất tinh tế khi để nhân vật của mình đi giữa ranh giới hơi rượu và hơi cháo hành, giữa say và tỉnh. Bước chân cứ bước dẫn đến nhà bá Kiến, nhưng lần này, Chí đến không phải để xin tiền mà để đòi quyền lương thiện, đòi được làm người lương thiện:

– Tao không đến đây xin năm hào.

– Tao bảo tao không đòi tiền.

– Không được! Ai cho tao lương thiện?

– Tao không thể là người lương thiện nữa.

Hơn khi nào hết, Chí Phèo cay đắng nhận ra cuộc đời mình là một con số không tròn trịa. Hắn chẳng còn gì, chẳng có gì. Hắn đã không còn là một con người và không thể trở lại làm một con người được nữa. Chí thấm thía bi kịch của cuộc đời mình và đau khổ đến vô tận: Chí Phèo vừa chém túi bụi vừa kêu làng thật to. Hắn kêu làng, không bao giờ người ta vội đến. Bởi thế khi người ta đến thì hắn cũng đang giãy đành đạch ở giữa bao nhiêu là máu tươi. Mắt hắn trợn ngược. Mồm hắn ngáp ngáp, muốn nói, nhưng không ra tiếng. Ở cổ hắn, thỉnh thoảng máu vẫn còn ứa ra. Chí Phèo đã chết. Cái chết của hắn cũng đau thương và vật vã, một cái chết thê thảm chưa từng thấy. Đó đúng là cái chết của một “con vật lạ”, của loài vật. Chỉ ngáp ngáp, muốn nói điều gì? Phải chăng đó là tiếng nói đại quyền sống, đòi quyền làm người? Hắn đã chết đau đớn, đã tự giết mình để giải thoát mình. giải thoát mình. Cái chết của Chí Phèo khép lại câu chuyện mang màu sắc bị thương, đặt dấu chấm hết cho cuộc đời đau khổ của một con người. Tuy có phần manh động, liều lĩnh, tự phát nhưng đó không phải là hành động của một kẻ lưu manh. Chí chết đi nhưng điều hắn nói không thành chính là tiếng nói tố cáo xã hội thực dân nửa phong kiến, là tiếng nói đòi quyền sống, đòi quyền làm người của một con người đã phải sống và chết như một con vật. Xây dựng cái chết của Chí Phèo, Nam Cao còn muốn thể hiện nhãn quan sắc sảo của mình về hiện thực xã hội lúc bấy giờ. Cái chết của Chí cho thấy mối xung đột không thể điều hoà giữa giai cấp bị trị và giai cấp thống trị ở nông thôn Việt Nam trước Cách mạng. Và mâu thuẫn đó chỉ có thể được giải quyết bằng phương cách duy nhất: bạo lực.

Đọc Chí Phèo hay bất cứ truyện ngắn nào Nam Cao viết về cái chết của con người, không ít độc giả cho rằng nhà văn bi quan trước cuộc sống. Điều đó không hoàn toàn sai nhưng phải thấy rằng trong cái xã hội mà quyền Sống con người bị bóp nghẹt thì đôi khi cái chết lại là cách để con người ta được sống cuộc sống trọn vẹn. Cái chết của Chí Phèo trong kiệt tác của Nam Cao là một minh chứng tiêu biểu.

 

 

 

 

Từ khóa tìm kiếm:

  • Có ý kiến cho rằng nam cao hay viết về những cái chết Nhưng đó là cái chết để dc sống Chứng minh qua chì phèo
  • có ý kiến cho rằng tác phẩm của nam cao luôn nói về cái chết nhưng đó là cái chết đòi quyền sống